Dla pacjentów
WSPÓŁCZESNA MYŚL TECHNOLOGICZNA JAKO WSPARCIE DLA OPIEKUNÓW I CHORYCH

dr n. med. Jerzy Kolenda

 

   Choroba Alzheimera jest trudnym doświadczeniem zarówno dla samego pacjenta, jak i jego opiekunów. W Polsce aż 92% osób ze zdiagnozowanym otępieniem przebywa w domu od momentu rozpoznania aż do śmierci, co oznacza że zapewnienie właściwej opieki spoczywa najczęściej na najbliższej rodzinie. Mimo, iż większość opiekunów deklaruje dobrowolną opiekę nad chorym, wynikającą z więzi emocjonalnych lub poczucia obowiązku wobec bliskiej osoby, to podeszły wiek i przeważająca płeć żeńska opiekunów są czynnikiem ryzyka przeciążenia osób sprawujących opiekę. Wraz z postępem choroby, pacjent spędza coraz więcej czasu w domu, wymagając tym samym coraz większego zaangażowania ze strony opiekuna. Pojawia się wówczas podstawowe pytanie:

 

W jaki sposób wypełnić czas chorego oraz zapewnić mu bezpieczeństwo w warunkach domowych?

 

   Odpowiedzią na to pytanie są pojawiające się na rynku pomoce, zapewniające dodatkowe wsparcie zarówno opiekunowi, jak i pacjentowi.

 

   Głównym objawem choroby Alzheimera są postępujące zaburzenia pamięci. Wraz z upływem czasu pacjent zaczyna zapominać gdzie położył okulary czy też co jadł na śniadanie. Traci orientację nie tylko w nowych miejscach, ale również w dobrze znanym otoczeniu. Często chorzy zapominają drogi do domu. Czas, który upływa między zaginięciem chorego a odnalezieniem go przez opiekunów, wpływa nie tylko na kondycję fizyczną pacjenta, ale również wywołuje u niego ogromny lęk i dezorientację. Zaginięcie chorego jest więc bolesnym doświadczeniem nie tylko dla samego pacjenta, ale również dla opiekuna, który często czuje się winny za brak odpowiedniej opieki. Aby skrócić czas między zaginięciem chorego a jego odnalezieniem, pojawiły się na rynku silikonowe opaski ratunkowe. Zawierają one wszystkie dane niezbędne do identyfikacji chorego oraz udzielenia mu właściwej pomocy, takie jak: imię i nazwisko, data urodzenia, miejsce zamieszkania, numer telefonu do opiekuna, grupa krwi oraz informacja „Cierpię na zaburzenia pamięci” lub „Mam chorobę Alzheimera”.

   Alternatywę dla silikonowych opasek stanowią plastikowe karty do samodzielnego wypełnienia, na których opiekun zamieszcza wszystkie informacje, które mogą okazać się niezbędne do udzielenia choremu pomocy.

   Naprzeciw potrzebom opiekunów wyszła również współczesna myśl technologiczna. Na polskim rynku pojawił się lokalizator GPS, który posiada kilka przydatnych funkcji. Przede wszystkim wysyła powiadomienia na telefony opiekunów w momencie kiedy chory opuści obszar zdefiniowany jako bezpieczny, np. dom, ogródek czy dzielnica. Następnie opiekun ma możliwość sprawdzenia dokładnej lokalizacji chorego. Lokalizator posiada rownież przycisk alarmowy SOS, który umożliwia choremu wezwanie pomocy w nagłym wypadku. GPS Life posiada również funkcję tworzenia historii tras naszego bliskiego oraz bieżące informacje na temat aktualnego położenia.

   Dezorientacja w czasie powoduje utratę poczucia bezpieczeństwa u chorego, a jednocześnie może być czynnikiem spustowym dla pojawienia się wielu objawów behawioralnych obserwowanych w otępieniu. W konsekwencji chory staje się poddenerwowany i nadpobudliwy. Skuteczną pomocą w codziennej aktualizacji czasu u chorego jest zegar ścienny z dużym cyfrowym wyświetlaczem, pokazującym godzinę, datę, dzień tygodnia czy temperaturę.

   W ofercie coraz większej ilości sklepów zajmujących się wyposażeniem domu znajduje się tzw. oświetlenie orientacyjne. Są to ledowe lampy zamontowane w strategicznych dla chorego miejscach w mieszkaniu np. przy szafce nocnej, na stopniach schodów, w toalecie, przy podajniku papieru czy umywalce. W zależności od umiejscowienia oświetlenia, charakteryzuje się ono różnym stopniem natężenia światła oraz barwą dostosowaną do zmian zachodzących w obszarze widzenia u osób starszych. Istotny jest fakt, iż elementarną częścią oświetlenia orientacyjnego jest czujnik ruchu, który umożliwia choremu bezpieczne poruszanie się po domu niezależnie od pory dnia.

   Chory spędzający coraz więcej czasu w domu potrzebuje również odpowiedniej, stałej struktury dnia oraz stymulujących zarówno obszar umysłu jak i ciała zajęć. Często pacjenci spędzają większość czasu przed telewizorem, co przyczynia się nie tylko do szybszego postępu choroby, ale również do występowania objawów behawioralnych.

Ćwiczenia umysłowe zwiększają ilość połączeń pomiędzy komórkami mózgowymi. W ten sposób poprawiają sprawność ich funkcjonowania - szybkość myślenia, zdolność zapamiętywania i przypominania informacji, a tym samym wykazują pozytywny wpływ na codzienne funkcjonowanie chorego. Aby zapewnić bliskiemu odpowiedni trening umysłu w warunkach domowych, warto wyposażyć się w zeszyt ćwiczeń do treningu funkcji poznawczych. Na rynku wydawniczym pojawia się coraz większa liczba pozycji dotyczących treningu umysłu.

Czym więc kierować się przy wyborze odpowiedniego egzemplarza?

Po pierwsze, należy sprawdzić czy zeszyt zawiera ćwiczenia stymulujące wszystkie strategiczne w otępieniu funkcje poznawcze, tj. funkcje językowe, uwagę i koncentrację, funkcje wzrokowo-przestrzenne oraz myślenie abstrakcyjne. Dodatkowo zadania powinny być tak podzielone, aby każdego dnia zapewniać naszemu bliskiemu wielowymiarowy trening oparty na każdej z funkcji. Niektóre z zeszytów ćwiczeń posiadają również miejsce na wpisanie daty oraz dnia tygodnia co zapewnia dodatkowy trening orientacji w rzeczywistości.

   Dla chorych w początkowej fazie choroby, którzy chętnie obsługują urządzenia elektroniczne istnieją portale internetowe oraz aplikacje służące do treningu pamięci Jest to interesująca alternatywa ze względu na możliwość wykorzystania w tym celu komputera lub tabletu.

   Należy jednak pamiętać, że wykorzystanie współczesnej myśli technologicznej w celu ułatwienia życia sobie i swoim najbliższym, nie powinno stanowić zamiennika dla koniecznych w terapii otępienia oddziaływań farmakologicznych oraz pozafarmakologicznych. Stanowi jednak idealne uzupełnienia terapii oraz poprawia jakość życia całego systemu rodzinnego.

 

Menu
371