Dla pacjentów
Okulary- co warto wiedzieć i o czym pamiętać.

Dr n. med. Katarzyna Kubasik- Kładna

lek. Ewelina Lachowicz

        Obecnie szacuje się, że co trzeci mieszkaniec ziemi jest zmuszony do noszenia okularów korekcyjnych. Nieostrość obrazów jest najczęściej zgłaszaną dolegliwością związaną z widzeniem. Zamazanie może dotyczyć obrazów przedmiotów dalekich (jak to ma miejsce np. u osób krótkowzrocznych) przedmiotów bliskich (przy presbiopii, nieskorygowane nadwzroczności, czy zaburzeniach widzenia obuocznego) lub całej przestrzeni przedmiotowej (jak ma to miejsce przy astygmatyzmie czy jawnej nadwzroczności). Te problemy z ostrością widzenia są najczęściej z powodzeniem rozwiązywalne przez zastosowanie właściwych pomocy optycznych (okulary, soczewki kontaktowe) lub/i odpowiednich ćwiczeń wzrokowych.

Zmęczenie oczu – występujące przy czytaniu, pracy przy monitorze komputerowym,

prowadzeniu samochodu mogą być związane z nieskorygowanymi wadami refrakcji (krótkowzroczność, nadwzroczność, astygmatyzm), zaburzoną lub niesprawną akomodacją (m.in. starczowzroczność), nieprawidłowościami widzenia obuocznego. Osobną grupę przyczyn stanowi niedostateczna higiena pracy wzrokowej – czytanie w warunkach nieprawidłowego oświetlenia, niewłaściwa organizacja pracy na stanowisku komputerowym itp.

Poczucie napięcia w układzie wzrokowym przy pracy z bliska, często powiązane z bólami głowy może być również skutkiem nieprawidłowości w widzeniu obuocznym i działaniu akomodacji. Niemożność skoncentrowania się na czytanym tekście, problemy ze zrozumieniem i

zapamiętaniem przekazywanych drukiem treści, przeskakiwanie linijek tekstu, czy w końcu usypianie nad książką w warunkach wypoczętego organizmu. Jednym z objawów – często nie do końca uświadamianych jest unikanie pracy z bliska, przejawiające się niechęcią do czytania i innych czynności wzrokowych.

Osoby obarczone krótkowzrocznością wymagają zwykle stałej korekcji okularami lub soczewkami kontaktowymi, by moc swobodnie odbierać pełne informacje wzrokowe z otoczenia. Stale nieostry obraz siatkówkowy może oprócz tego wywoływać uczucie zmęczenia, trudności z koncentracją, bóle oczu i głowy oraz inne dolegliwości. W większości przypadków brak właściwej korekcji krótkowzroczności może powodować zwiększanie się wady wzroku.

Wczesne wykrywanie nadwzroczności, ocena jej stanu oraz wpływu na widzenie obuoczne pozwala na właściwe postępowanie, polegające na odpowiedniej korekcji optycznej, lub podjęciu ćwiczeń wzrokowych. Ma to szczególne znaczenie w przypadku dzieci w wieku szkolnym, gdyż nie usunięte w porę dolegliwości i problemy wzrokowe mogą znacząco rzutować na tempo i osiągnięcia w rozwoju intelektualnym. Również w starszych grupach wiekowych nadwzroczność nieskorygowana może prowadzić do dolegliwości i znacznego obniżenia efektywności pracy.

Korekcja astygmatyzmu związana jest – szczególnie przy wysokim astygmatyzmie lub skośnych osiach przekrojów głównych – ze znacznymi zniekształceniami obrazów powstających na dnie oka. Dlatego adaptacja do korekcji wcześniej nie korygowanej wady przebiegać może dłużej niż w przypadku prostej krótkowzroczności lub nadwzroczności. Astygmatyzm nieregularny występuje znacznie rzadziej i może być wrodzony lub jest następstwem urazów oka lub rozwijających się schorzeń – np. stożek rogówki.

W wyniku fizjologicznego procesu jakim jest starzenie się organizmu dochodzi do starczowzroczności (presbyopii) polegajacej na pogorszeniu widzenia na bliskie odległości, wynikające ze zmniejszenia lub utraty zdolności akomodacji oka. Początkowo jej zmniejszanie się można zauważyć po tym , że pacjenci odsuwają od siebie druk, aby móc go odczytać, mogą pojawić się objawy zmęczenia przy długim czytaniu, a nawet bóle głowy, mogą dołączyć się objawy zapalenia spojówek. Powyższe procesy dotyczą wszystkich ludzi, jednak tempo ich rozwoju jest osobniczo zmienne, dlatego stawianie tu cezury wiekowej np. 40 lat może być niejednokrotnie mylące. Różne osoby będą potrzebowały pomocy optycznych do pracy z bliska w różnym wieku, zależnie od rozwojowych cech indywidualnych, wymagań wzrokowych i obciążenia czynnościami wzrokowymi wykonywanymi z bliskiej odległości. Dlatego każdorazowo określenie właściwej mocy okularów potrzebnych do pracy z bliska wymaga dokładnego badania uwzględniającego wszystkie wyżej wymienione czynniki. Dla osób starczowzrocznych ważną jest informacja, że prawidłowo dobrane okulary do czytania, zastępując zmniejszoną czynność akomodacyjną jednocześnie nie będą nadawały się do obserwacji na dalsze odległości. Dla zapewnienia możliwości szybkiej zmiany odległości patrzenia stosowane są pomoce optyczne z zastosowaniem soczewek wieloogniskowych takich jak okulary dwuogniskowe, czy progresywne lub odpowiednie soczewki kontaktowe. Budowa okularów dwuogniskowych pozwala wyraźne widzenie do dali górą szkła, a częścią dolną do czytania. Okulary progresywne są bardziej komfortowe, ale i kosztowne, pozwalają dodatkowo na wyraźne patrzenie z odległości pośrednich np. do komputera.

Dzisiaj okulary są bardzo lekkie, wytrzymałe i estetyczne. Istnieje wiele rodzajów soczewek okularowych (mineralne lub sztuczne, sferyczne, fotochromowe, o wysokim współczynniku załamania) i nanoszonych powłok (antyrefleks, polaryzacja, blue blocker, antystatyczna, hydrofobowa). Jeśli nie chcemy nosić okularów, do dyspozycji mamy soczewki kontaktowe. A gdy i te nie spełnią naszych oczekiwań, możemy laserowo skorygować wady refrakcji.

Przy zauważeniu wyżej opisanych objawów warto zgłosić się na konsultację do okulisty, aby dobrać najlepszą korekcję okularową w zależności od wady wzroku, potrzeb wzrokowych (książka, komputer, prawo jazdy, sport, kino, szkoła, TV), wykonywanej pracy. Podczas wizyty warto zbadać również przedni odcinek i dno oczu, szczególnie po 40 rż, gdyż wzrasta ryzyko występowania chorób między innymi zaćmy, jaskry, czy chorób plamki np. otwory plamki, zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD).

PAMIĘTAJMY !!!

·  Przynajmniej raz w roku powinno się badać swój wzrok i w razie potrzeby dobrać lub zmieniać szkła okularowe.

· Nie wolno nosić okularów kupionych przypadkowo - powinny one być dobrane specjalnie do danych oczu z uwzględnieniem ich rozstawu i wymaganej mocy korekcji. Nie wolno też nosić cudzych okularów (męża, żony, sąsiada,...) - każdy ma inne oczy...

·  Optyk to osoba zajmująca sie wyrobem oraz sprzedażą szkieł oraz akcesoriów związanych z optyką. Okulista to lekarz zajmujący się wzrokiem. Optyk nie może sam przeprowadzić badań oraz zalecić szkieł korekcyjnych, może jedynie wykonać zlecenie okulisty

Menu
371