Dla pacjentów
Guzy mózgu

autor : lek. Patrycja Sendorek

Choroby nowotworowe ośrodkowego układu nerwowego nie występują często, ale budzą duży lek. Guzy mózgu często powodują znaczną niesprawność zarówno fizyczną jak i intelektualną, i mogą prowadzić do śmierci pacjenta. Nowotwory mózgu stanowia 2% zachorowań na nowotwory złośliwe w Polsce. W ciągu ostatnich trzech dekad liczba zachorowań wzrosła około 2-krotnie. Liczba zachorowań na nowotwory mózgu wzrasta z wiekiem, a Najwięcej zachorowań notuje się między 50 a 64 rokiem życia. Nie ma znanych czynników ryzyka rozwoju guzów mózgu związanych ze stylem życia. Istotnym czynnikiem ryzyka jest napromienianie mózgu wysokimi dawkami promienii. Jednak współczesne badania radiologiczne sa bezpieczne i nie powodują wzrostu ryzyka rozwoju guzów mózgu. Istotnym czynnikiem rozwoju niektórych nowotworów ośrodkowego układu nerwowego są zaburzenia układu immunologicznego np. w przebiegu zarażenia wirusem HIV oraz niektóre zespoły uwarunkowane genetycznie (np.nerwiakowłókniakowatość) . Natomiast urazy głowy nie wpływają na rozwój nowotworów mózgu.

Najczęściej występującymi guzami pierwotnymi mózgu sa glejaki. Moga miec one różny stopień złożliwości i lokalizacje. Glejaki sa nowotworami naciekającymi otaczające tkanki i przez to trudnymi w leczeniu. 30% wszystkich guzów śróczaszkowych stanowia oponiaki. Są one zazwyczaj guzami łagodnymi, mogącymi jednak poprzez swój wzrost uciskać otaczające tkanki. Ponadto w obrębie ośrodkowego układu nerwowego moga występować również chłoniaki – zarówno przerzutowe jak i pierwotne chłoniaki mózgu. Najczęstszymi nowotworami mogącymi dawać przerzuty do mózgu są rak płuc, czerniak, nowotwory sutka, nerki, żołądka i jelit.

Objawy guza mózgu mogą być podobne, niezależnie od jego typu jak i stopnia złośliwości. Zależą one głównie od lokalizacji guza i szybkości jego wzrostu. Szybko rosnące guzy powoduja wystąpienie objawów w ciagu kilku tygodni, natomiast wolno rosnące nowotwory mogą mieć przebieg bezobjawowy przez lata. Ponadto wielu rosnącym guzom towarzyszy obrzęk otaczających je tkanek, co również może nasilać objawy.

Najczęstszym i zazwyczaj pierwszym objawem guza mózgu (u 30-40% chorych) są bóle głowy. Dolegliwości te nie są charakterystyczne, ani nie mają znaczenia jeśli chodzi o lokalizację guza. Zazwyczaj bóle te są silniejsze rano i zmniejszają się w ciągu dnia. Ponadto mogą im towarzyszyć nudności i wymioty, niekiedy gwałtowne mogące występować bez poprzedzających je nudności (zwłaszcza u dzieci). Częstymi objawami są również zawroty głowy. Mogą występować zaburzenia zachowań, zaburzenia pamięci i koncentracji, które bywają niecharakterystyczne i mogą przypominać depresję (apatia, rozdrażnienie, zmiany osobowości). Czasami objawy neurologiczne moga pojawiać się nagle, napadowo i mogą być związane ze zmiana pozycji ciała – np.przemijające nasilone bóle głowy, nudności, wymioty, zaburzenia równowagi, zaburzenia widzenia, osłabienia kończyn. Takim objawom napadowym może towarzyszyć utrata przytomności i moga byc one mylone z napadami padaczkowymi. Jednocześnie u chorych mogą występować typowe napady padaczkowe. Ponadto u chorych z guzem mózgu pojawiają się zaburzenia widzenia, zaburzenia ruchomości gałek ocznych, niedowłady i porażenia kończyn, zaburzenia chodu, zaburzenia mowy. Guzy zlokalizowane w określonych obszarach mózgu mogą wywoływać charakterystyczne zespoły objawów.

Diagnostyka guzów mózgu opiera się przede wszystkim na badaniach obrazowych takich jak tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny. Często niezbędne jest podanie pacjentowi środka kontrastowego. Przy zaburzeniach świadomości i podejrzeniu napadów padaczkowych pomocne może być wykonanie badania eeg. Inne bardziej szczegółowe badania moga być wykonane celem dokładniejszej oceny lokalizacji guza przed leczeniem neurochirurgicznym.

Leczenie operacyjne guzów mózgu jest najważniejszą metodą terapeutyczną, jednak nie zawsze możliwą – ze względu na lokalizacje guzów. Ponadto niektóre nowotwory skutecznie można leczyc radioterapią i chemioterapią. Celem zmniejszenia objawów guzów mózgu wynikających z otaczającego je obrzęku stosuje sie kortykosteroidy. Leki przeciwdrgawkowe są stosowane u wszystkich pacjentów u których wystąpiły napady drgawkowe.

Menu
371