Dla pacjentów
Dieta osób starszych
lek.spec. Anna Ratajczak
 
   Proces starzenia się jest nieuchronny. Nigdy jednak nie jest za późno, by dokonać odpowiednich zmian w życiu codziennym i dzięki temu poprawić jego jakość zachowując dłużej sprawność zarówno fizyczną, jak i umysłową.
   U wielu osób zakończenie aktywności zawodowej często wiąże się z obniżeniem aktywności życiowej spadkiem wysiłku fizycznego i ograniczeniem kontaktów społecznych. W związku z tym ważne jest by odpowiednio dostosować ilość kalorii w diecie, ale także zadbać o jej zróżnicowanie. Zapobiegnie to nadmiernemu wzrostowi masy ciała, ale także powstaniu niedoborów potrzebnych witamin czy minerałów ( np. wapnia czy potasu).
Jest wiele czynników, które w sposób negatywny wpływają na dietę ludzi starszych. Należą do nich między innymi: już utrwalone złe nawyki żywieniowe, lecz także niechęć do przygotowywanie posiłków tylko dla siebie, zmniejszenie się apetytu czy osłabienie zmysłów węchu i smaku.
Wraz z upływem lat zmienia się funkcjonowanie organizmu. Zmniejsza się praca przewodu pokarmowego, co często może być przyczyną odczuwania dyskomfortu, niestrawności, lub zaparć. Dlatego tak ważne jest by zapewnić w diecie odpowiednią ilość płynów, a posiłki zawierały także pokarmy bogate w błonnik.
   Niekorzystne zmiany zachodzą także w układzie kostno-szkieletowym, zmniejsza się przyswajanie wapnia i metabolizm witaminy D, co prowadzić może do osteoporozy i jej powikłań. Osteoporoza jest schorzeniem dotykającym osoby starsze, 
zdecydowanie częściej kobiety. Związana jest ze zmniejszonym przyswajaniem wapnia z pożywienia, przy zwiększonym zapotrzebowaniu na ten pierwiastek. Aby wapń był dobrze przetwarzany potrzebna jest także witamina D. U ludzi młodych jest ona produkowana w skórze, przy udziale promieni słonecznych (UV). Jednak ludzie starsi przebywają mniej na słońcu, stąd ważne jest by dostarczyć im witaminę D wraz z posiłkiem. Należy też pamiętać, że do wchłaniania witaminy D niezbędne są tłuszcze.
   Miażdżyca powoduje choroby układu krążenia takie jak nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, które w konsekwencji mogą prowadzić do udaru. Stąd istotne jest by w diecie nie zabrakło składników obniżających poziom cholesterolu, a także tych które podwyższają korzystną dla organizmu frakcję HDL- tzw. „dobry cholesterol”.
Wraz z upływem lat obniża się odporność, łatwiej także o niedokrwistość, dlatego nie można zapominać o produktach bogatych w żelazo. Warto też wiedzieć, że żelazo wchłonie się lepiej jeśli wraz z nim dostarczymy witaminę C.
Poniżej kilka wskazówek dotyczących najważniejszych zasad w komponowaniu diety osoby star-
szej:
Ważne jest, by posiłki odbywały się o stałych porach, były urozmaicone i atrakcyjne wizualnie.
Należy pamiętać by posiłkom zawsze towarzyszyły napoje: woda, herbata, ewentualnie soki czy kompoty
W codziennym jadłospisie powinny się znaleźć produkty mleczne, pełnoziarniste produkty zbożowe, warzywa, owoce oraz chude mięsa i przetwory mięsne.
Najlepszym źródłem wapnia jest mleko i przetwory mleczne. Osoby z nietolerancją laktozy mogą zastąpić mleko napojami mlecznymi fermentowanymi (jogurtem, kefirem lub mlekiem acydofilnym), które zazwyczaj nie wywołują niekorzystnych objawów ze strony przewodu pokarmowego, lub stosować preparaty laktazy (dostępne w aptekach).
Trzeba zadbać o to, aby w diecie nie zabrakło witaminy D. Źródła witaminy D: tłuste ryby (śledź, makrela, tuńczyk), mleko o zawartości tłuszczu powyżej 1,5%, tran.
Należy również pamiętać o witaminach - C, E i betakarotenie. Ich niedobory mogą przyspieszać procesy starzenia się organizmu i zwiększać podatność na takie choroby jak nowotwory i miażdżyca. Witamina E ponadto zapobiega zmianom zwyrodnieniowym. 
Najlepszym źródłem witaminy C i beta-karotenu są warzywa i owoce, natomiast witaminę E znajduje się w olejach roślinnych i margarynach. Najwięcej żelaza znajduje się w jajkach, czerwonym mięsie, łososiu, szpinaku.
Ograniczyć warto cukier i słodycze ze względu na występującą u większości osób starszych obniżoną tolerancję glukozy.
 
PAMIĘTAJMY!!!
Właściwe odżywianie pozwala zachować dłużej sprawność fizyczną i umysłową!
Menu
371