Dla pacjentów
Czym jest pobyt dzienny dla osób starszych ?

    

mgr Magdalena Falkiewicz

Kiedy opiekujemy się osobą starszą zaczynamy zastanawiać się, w jaki sposób zorganizować opiekę tak, aby była ona jak najlepsza. Opiekunowie nierzadko stają przed trudnym zadaniem pogodzenia pracy zawodowej z nieustanną opieką nad osobą bliską. Zazwyczaj pierwszym pomysłem w takiej sytuacji jest podział obowiązku opieki między innymi członkami rodziny. Jednak co zrobić, gdy takie rozwiązanie nie jest możliwe lub jest szczególnie obciążające dla opiekunów? Jedną z możliwych form pomocy zarówno opiekunom, jak i ich podopiecznym jest pobyt dzienny.

    Forma wsparcia dziennego jest skierowana do osób starszych, które z różnych powodów nie mogą lub nie chcą przebywać same w domu, a w szczególności do osób cierpiących na chorobę Alzheimera lub inne zespoły otępienne. Ideą wsparcia dziennego jest zapewnienie osobom starszym opieki od godzin porannych do popołudniowych, od poniedziałku do piątku. Pobyt dzienny prowadzony jest nie tylko przez wykwalifikowanych i doświadczonych terapeutów, ale także przez współpracujących z nimi lekarzy, psychologów i innych specjalistów.

    Zapewnienie całodziennej opieki jest dużym odciążeniem dla opiekunów, którzy mogą zyskać choć trochę cennego czasu dla siebie. Dzięki takiemu rozwiązaniu opiekunowie mają także możliwość połączenia własnej pracy zawodowej z opieką nad chorym członkiem rodziny. Ponadto nie muszą martwić się o to, co ich bliscy robią pod ich nieobecność w domu. Wsparcie dzienne daje opiekunom także stały kontakt z terapeutami, od których mogą zasięgnąć fachowej porady dotyczącej organizacji opieki nad osobą chorą. Często przy ośrodkach pobytu dziennego, odbywają się także prowadzone przez psychologa grupy wsparcia dla opiekunów. Grupa wsparcia daje szansę wymiany doświadczeń i wiedzy osób, które zmagają się z trudem opieki nad swymi bliskimi. W gronie innych opiekunów omawiane są problemy dnia codziennego dotyczące sprawowania opieki nad chorym i sposoby radzenia sobie z nimi.

    Pobyt dzienny jest zorganizowany w taki sposób, aby osoby starsze spędzały dzień aktywnie i ciekawie, w gronie innych osób w swoim wieku. Głównym celem zajęć jest aktywizacja podopiecznych, podtrzymywanie zachowanych umiejętności oraz wspieranie jak największej samodzielności w codziennym życiu. Odbywa się to poprzez wykorzystywanie różnorodnych metod terapeutycznych. Najważniejsze jednak jest, aby wszystkie formy zajęć były dopasowane do indywidualnych potrzeb,  możliwości i zainteresowań podopiecznych.

    Terapia zajęciowa polega na wykonywaniu rozmaitych czynności, które tak dawniej, jak i teraz sprawiają osobom starszym przyjemność. Do czynności tych mogą należeć haftowanie, szydełkowanie, robienie na drutach, majsterkowanie, pielęgnacja roślin, praca w ogródku czy prace domowe. W literaturze podkreślane jest duże znaczenie tej terapii, ponieważ zaspokaja ona psychospołeczne potrzeby osób chorych, podtrzymuje zachowane umiejętności, a także przeciwdziała występowaniu zaburzeń zachowania i daje poczucie „bycia potrzebnym”.

    Inną ciekawą metodą jest arteterapia, która daje możliwość wyrażenia swych uczuć poprzez malowanie, rysowanie, wyklejanie czy lepienie z plasteliny, masy solnej i gliny.  Pozwala ona chorym, szczególnie z zaburzeniami mowy, na wyrażenie swoich emocji kolorem, formą lub kształtem, zamiast słowami. Umożliwia samodzielne decydowanie w zakresie wyboru materiału, koloru i tematu pracy, co daje pewnego rodzaju poczucie niezależności. Aktywne tworzenie podtrzymuje zdolności ruchowe, manualne oraz praksję przestrzenno-konstrukcyjną. Ponadto pobudza kreatywne myślenie i sprzyja podtrzymywaniu kontaktów społecznych.

    W pracy z osobami starszymi często prowadzi się także muzykoterapię, która polega na wspólnym śpiewaniu piosenek z lat młodości, grze na instrumentach czy nauce prostych układów tanecznych lub tańców ludowych. Zajęcia muzykoterapeutyczne wpływają pozytywnie na nastrój osób chorych – stają się one wyraźnie spokojniejsze bardziej wesołe i uśmiechnięte.

    Ciekawą formą zajęć są także zajęcia kulinarne, podczas których osoby starsze gotują różne potrawy, robią ulubione sałatki czy przetwory z warzyw. Podstawowym celem jest nie tylko podtrzymanie praktycznych umiejętności przyrządzania posiłków, wzmacnianie zdrowych nawyków żywieniowych, ale także powrót do ulubionych smaków i receptur z przeszłości.

     Niezwykle ważny jest także trening pamięci i pozostałych funkcji poznawczych, który jest specjalnie skonstruowanym systemem programów treningowych ukierunkowanych na poprawę zdolności pamięciowych (pamięci krótkoterminowej, pamięci operacyjnej), koncentracji, uwagi oraz funkcji wykonawczych. Trening pamięci ma na celu usprawnienie zdolności intelektualnych osób starszych, co może bezpośrednio przekładać się na poprawę jakości funkcjonowania w codziennym życiu.

     W ramach wielokierunkowego treningu pamięci prowadzi się także trening orientacji w rzeczywistości, który polega na wielokrotnym, powtarzanym w krótkich odstępach czasu, przypominaniu informacji dotyczących chorego i jego środowiska. Powtarzane informacje powinny zawierać dane takie jak: data urodzenia i wiek chorego, jego aktualne miejsce pobytu, oraz podstawowe informacje na temat bliskich (imiona, stopień pokrewieństwa, wiek itd.).

     Często stosowana jest również terapia reminiscencyjna, która polega na odwoływaniu się do przeżyć i doświadczeń z przeszłości chorego przy wykorzystaniu np. starych rodzinnych fotografii, przedmiotów dawniej używanych, filmów i nagrań z czasów młodości czy poprzez wspominanie ważnych wydarzeń. Terapia ta zakłada dotarcie do najlepiej zachowanych wspomnień i podtrzymywaniu ich. Chorzy zachęcani są do dzielenia się swoimi wspomnieniami i wspólnego dyskutowania na ich temat. Poza oddziaływaniem na procesy poznawcze, terapia ta wpływa również na nastrój, dlatego należy starać się przywoływać pozytywne, radosne wspomnienia, a unikać nieprzyjemnych przeżyć. Usprawnia ona zdolność komunikacji werbalnej i pozawerbalnej. Podkreśla się pozytywny wpływ tej terapii zarówno na pacjenta jak i jego opiekuna, ponieważ ma ona istotne znaczenie dla podtrzymania poczucia tożsamości chorego, a opiekunowie biorący w niej udział w większym zakresie potrafią zrozumieć chorobę.

    Zazwyczaj podczas całego dnia pobytu wyznaczony jest także czas na ćwiczenia ruchowe oraz relaksację. Ćwiczenia ogólnousprawniające mają na celu utrzymanie dobrej sprawności fizycznej. Ponadto mają one pozytywny wpływ na wszystkie układy organizmu człowieka. Szczególnie atrakcyjne są zajęcia ruchowe prowadzone na świeżym powietrzu, połączone z ćwiczeniami oddechowymi i elementami gimnastyki mózgu czyli ćwiczeń fizycznych mających dobroczynny wpływ na pracę mózgu. Natomiast trening relaksacyjny stosowany jest w celu rozładowania napięcia mięśniowego i emocjonalnego – pozwala się odprężyć, wyciszyć i obniżyć poziom stresu.

    Można zatem zauważyć, że pobyt dzienny przynosi określone korzyści zarówno opiekunom, jak i ich podopiecznym. Jest to forma wielostronnej opieki i terapii dla osób chorych oraz sposób wsparcia i pomocy opiekunom.

Menu
371